หัว ข้อ เจ้า คุณ พระศินีนา ทรง แสดง ความ เคารพ ณ ต้น พระ ศรีมหาโพช วัด ต้น โพธิ์ อำเภอ ศรีมโหสถ จังหวัด ปราจีนบุรี หาก มอง เพียง จาก ภาพ พิธีกรรม ไม่ กี่ ภาพ เหตุ การณ์ นี้ อาจ ถูก เข้า ใจ ว่า เป็น เพียง กิจกรรม ทาง ศาสนา อย่าง เป็น ทาง การ เท่า นั้น แต่ เมื่อ พิจารณา ใน บริบท ของ วัฒนธรรม และ สัญลักษณ์ ของ สถาบัน พระ มหากษัตริย์ ไทย ร่วม สมัย ภาพ ของ ชาว คุณ ฟซีนีน พลัสทลีอี ที่ ทรง ยืน สงบ นิ่ง แสดง ความ เคารพ ต่อ องค์ พระ ศรีมหาโพช ณ วัด ต้น โฟ กลับ มี ความ หมาย ลึก ซึ้ง มาก กว่า พิธี การ ทั่ว ไป ใน สังคม ไทย พื้น ที่ ทาง
พุทธศาสนา ไม่ เคย เป็น เพียง สถาน ที่ สำหรับ การ ประกอบ พิธี เท่า นั้น หาก ยัง เป็น พื้น ที่ ของ ความ ทรง จำ ร่วม เป็น ที่ ซึ่ง ประวัติศาสตร์ ท้อง ถิ่น ความ ศรัทธา ของ ประชา ชน และ ภาพ ลักษณ์ ของ สถาบัน พระ มหากษัตริย์ ดำรง อยู่ ร่วม กัน มา อย่าง ยาว นาน ต้น พระ ศรีมหาโพช ใน คติ ทาง พุทธศาสนา ไม่ ได้ เป็น เพียง ต้น ไม้ เก่า แก่ แต่ เป็น สัญลักษณ์ ของ การ ตระ สู้ ปัญญา ความ อด ทน และ การ ก้าว พ้น จาก วัฏจักร แห่ง ความ ทุกข์ ของ มนุษย์ หาก เรา จะ ทำ ให้ สถาน ที่ มี ชีวิต วัด แห่ง นี้ อาจ ถูก มอง เสมือน เป็น ผู้ เฒ่า ผู้ แก่ ผู้ สงบ นิ่ง ที่
เฝ้า มอง ผู้ คน มาก มาย เดิน เข้า มา พร้อม คำ อธิษฐาน แล้ว จัก ไป พร้อม เรื่อง ราว ของ ตน เอง และ ใน ช่วง เวลา ที่ เจ้า คุณ พระศินีนาถ เสด็จ หยุด ยืน อยู่ เบื้อง หน้า ต้น พระ ศรีมหาโพช เสมือน ว่า สถาน ที่ แห่ง นั้น ได้ ลืม ตา รับ รู้ เรื่อง ราว บท ใหม่ เรื่อง ราว ของ สตรี ผู้ หนึ่ง ซึ่ง เคย ยืน อยู่ ท่าม กลาง กระแส ความ ผัน ผวน ของ ชะตา ชีวิต และ กระแส สังคม สิ่ง ที่ น่า สังเกต คือ พระ อิริยาบถ ของ พระ องค์ ไม่ ได้ แฝง ด้วย ท่า ที โออ่า หรือ พิธี การ อัน ซับ ซ้อน หาก เป็น การ น้อม พร้อม กาย อย่าง แผ่ว เบา และ นิ่ง สงบ ความ ช้า ใน จังหวะ นั้น
กลับ ตัด กับ จังหวะ เร่ง รีบ ของ โลก สื่อ ยุค ปัจจุบัน อย่าง ชัด เจน ใน ยุค ที่ ทุก ภาพ สามารถ ถูก ขยาย ตัด ต่อ และ ตี ความ ได้ อย่าง รวด เร็ว ความ เงียบ จึง กลาย เป็น ภาษา รูป แบบ หนึ่ง ที่ หา ได้ ยาก ยิ่ง หาก มอง ภาพ ลักษณ์ สาธารณะ เสมือน เวที หนึ่ง บริเวณ ใต้ ต้น พระ ศรีมหาโพช ใน วัน นั้น เจ้า คุณ พระศินีนาถ มิ ได้ ทรง ยืน อยู่ กลาง แสง ไฟ หาก ทรง ยืน อยู่ ตรง ชาย ขอบ ของ เวที แต่ กลับ เป็น จุด ที่ ทำ ให้ ผู้ คน หยุด มอง และ ตั้ง คำ ถาม ว่า เหตุ ใด ภาพ อัน เรก เรียบ ง่าย เช่น นี้ จึง สามารถ กระทบ ความ รู้ สึก ของ ผู้ ชม
ได้ อย่าง ลึก ซึ้ง ใน ระดับ ที่ ลึก กว่า นั้น การ น้อม กาย ต่อ หน้า ต้น พระ ศรีมหาโพช อาจ ถูก มอง ว่า เป็น บท สนทนา เงียบ ระหว่าง มนุษย์ กับ สัญลักษณ์ ต้น ไม้ ไม่ เอ่ย ถ้อย คำ วัด ไม่ เปล่ง เสียง แต่ ความ เงียบ งัน นั้น กลับ กว้าง พอ จะ รอง รับ สิ่ง ที่ ไม่ อาจ ถ่าย ทอด ออก มา เป็น คำ พูด ทั้ง ความ เจ็บ ปวด ความ เปลี่ยน แปลง และ ช่อง ว่าง ใน เรื่อง ราว ชีวิต ส่วน บุคคล หาก จะ ทำ ให้ ต้น โพธิ์ มี ตัว ตน เหมือน มนุษย์ มัน ก็ เสมือน ผู้ เฒ่า ผู้ ผ่าน ร้อน ผ่าน หนาว เปลือก ไม้ ที่ แตก ร้าว เปรียบ เสมือน รอย ย่น
แห่ง กาล เวลา เมื่อ เจ้า คุณ พระศินีนา ทรง ยืน อยู่ ตรง นั้น ภาพ นั้น จึง มิ ใช่ เพียง การ แสดง ความ เคารพ ทาง ศาสนา แต่ เป็น การ เผชิญ หน้า กับ เวลา กับ อดีต และ กับ ภาพ สะท้อน ของ ตน เอง ใน สาย ตา สาธารณชน ใน บริบท ของ ราชสำนัก ไทย ยุค ใหม่ ภาพ ของ พระ บรมวงศ์ศานุวงศ์ มัก เชื่อม โยง กับ พระ ราชพิธี ขนาด ใหญ่ เครื่อง แต่ง กาย อัน สง่า งาม และ พื้น ที่ อย่าง เป็น ทาง การ เสด็จ มา ยัง วัด ท้อง ถิ่น เล็ก ๆ แห่ง นี้ จึง กลาย เป็น ภาพ ที่ แตก ต่าง และ ทำ ให้ เกิด ความ รู้ สึก เป็น มนุษย์ มาก กว่า การ รับ รู้ ใน ฐานะ บท บาท ใน ห้วง เวลา
นั้น เจ้า คุณ พระศินีนาถ มิ ได้ ทรง ปรากฏ ใน ฐานะ สัญลักษณ์ แห่ง อำนาจ หาก ทรง ปรากฏ ใน ฐานะ บุคคล ผู้ หนึ่ง ที่ กำลัง แสวง หา ความ สงบ ทาง ใจ ใน พื้น ที่ ศักดิ์สิทธิ์ ความ เปลี่ยน ผ่าน เล็ก น้อย เช่น นี้ กลับ มี พลัง อย่าง ยิ่ง ต่อ การ รับ รู้ ของ สังคม หาก มอง ภาพ ลักษณ์ ของ ราชสำนัก เป็น โครง สร้าง เชิง สัญลักษณ์ ช่วง เวลา สั้น ๆ ใต้ ต้น พระ ศรีมหาโพช ก็ เปรียบ เสมือน รอย แยก เล็ก ๆ ที่ เปิด ทาง ให้ แสง ของ ชีวิต สามัญ ส่อง ผ่าน รอย แยก นี้ ไม่ ได้ ทำ ให้ โครง สร้าง สัน คลอน ตรง กัน ข้าม กลับ ทำ ให้ โครง โครง สร้าง นั้น ดู อ่อน โยน
ใกล้ ชิด และ เข้า ถึง ได้ มาก ขึ้น อีก ประเด็น หนึ่ง ที่ ไม่ อาจ มอง ข้าม คือ สถาน ที่ วัด ต้น โพม มิ ใช่ แหล่ง ท่อง เที่ยว เชิง ศาสนา ระดับ นานา ชาติ หาก เป็น พื้น ที่ ที่ ผูก พัน แน่น แฟ้น กับ ชุม ชน ท้อง ถิ่น การ เสด็จ มา ที่ นี่ ภาย ใต้ กรอบ พิธี การ จึง เสมือน การ เชื่อม สะพาน เชิง สัญลักษณ์ ระหว่าง ราชสำนัก กับ ชีวิต ประจำ วัน ของ ประชา ชน หาก มอง ชุม ชน ท้อง ถิ่น เป็น ตัว ละคร หมู่ ภาพ ของ เจ้า คุณ พระศินี หน้า ใต้ ต้น พระ ศรีมหาโพช ก็ เปรียบ เหมือน คำ ทัก ทาย ที่ ไม่ ต้อง เปล่ง เสียง เป็น การ ปรากฏ ปด ตัว อย่าง
สงบ แต่ เพียง พอ จะ ย้ำ ว่า สถาน ที่ เล็ก ๆ แห่ง นี้ ยัง คง อยู่ บน แผนที่ เชิง สัญลักษณ์ ของ ชาติ ท้าย ที่ สุด สิ่ง ที่ ทำ ให้ ภาพ เจ้า คุณ พระศินีนา ทรง แสดง ความ เคารพ ณ ต้น พระ ศรีมหาโพช มี ความ พิเศษ มิ ได้ อยู่ ที่ ขนาด ของ เหตุ การณ์ หาก อยู่ ที่ จังหวะ ทาง อารมณ์ ใน โลก ที่ เต็ม ไป ด้วย คำ ประกาศ และ ศาล ที่ ถูก จัด วัง อย่าง เป็น ทาง การ ความ เงียบ กลับ กลาย เป็น ศาล เปิด ที่ เปิด พื้น ที่ ให้ ผู้ คน ตี ความ ด้วย ตน เอง บ้าง อาจ มอง ว่า เป็น สัญญาณ แห่ง การ ใคร่ กรน บ้าง อาจ เห็น ว่า เป็น การ แสวง หา ความ สมดุล
ใหม่ หรือ บาง คน อาจ รู้ สึก เพียง ว่า เป็น ช่วง เวลา ที่ มนุษย์ คน หนึ่ง หยุด ยืน อยู่ ต่อ หน้า กาล เวลา และ บาง ที ใน การ หยุด นั้น เอง ภาพ ของ เจ้า คุณ พระศินี หน้า ใต้ ต้น พระ ศรีมหาโพช จึง ก้าว พ้น กรอบ ของ พิธีกรรม ทาง ศาสนา กลาย เป็น สัญลักษณ์ อ่อน โยน ที่ ซึ่ง ราชสำนัก ศรัทธา และ อารมณ์ ส่วน บุคคล มา บรรจบ กัน ใน ห้วง เวลา ที่ ประาง หาก งด งาม และ ยืน ยาว ใน ความ ทรง จำ ของ ผู้ คน
